Home WEB i technologie GitHub: Co to jest i jak działa?
WEB i technologie - 24 lipca 2023

GitHub: Co to jest i jak działa?

Co warto wiedzieć o GitHubie?

GitHub to popularny serwis hostingowy, który umożliwia programistom przechowywanie swoich projektów oraz śledzenie zmian w kodzie źródłowym. Dzięki niemu programiści mają pełną kontrolę nad wersjami swojego kodu, co ułatwia współpracę i udostępnianie swoich projektów innym użytkownikom.

Co to jest GitHub?

GitHub to hostingowy serwis internetowy, który jest szeroko używany przez programistów na całym świecie. Jest przeznaczony głównie do projektów programistycznych wykorzystujących system kontroli wersji Git. Warto zaznaczyć, że Git jest rozproszonym systemem kontroli wersji stworzonym przez Linusa Torvaldsa, który pierwotnie został zaprojektowany jako sposób zarządzania kodem źródłowym systemu operacyjnego Linux. GitHub został stworzony przy użyciu frameworka Ruby on Rails i języka Erlang, co zapewnia jego wydajność i niezawodność.

Kiedy powstał GitHub?

Serwis GitHub został uruchomiony w kwietniu 2008 roku przez dwóch programistów, Chrisa Wanstratha i Toma Prestona. Ich celem było stworzenie platformy, która ułatwiłaby programistom przechowywanie i udostępnianie kodu źródłowego oraz współpracę nad projektami w sposób bardziej intuicyjny i efektywny.

Od samego początku GitHub zdobył ogromną popularność wśród społeczności programistycznej. Jego prosty i przejrzysty interfejs użytkownika, który umożliwia łatwe przeglądanie, dodawanie komentarzy oraz zgłaszanie problemów (ang. issues), szybko przyciągnął uwagę użytkowników. Dodatkowo, zaawansowane funkcje kontroli wersji Git oraz możliwość tworzenia własnych gałęzi kodu (ang. branches) pozwoliły programistom na płynne zarządzanie projektem i wprowadzanie zmian bez ryzyka naruszania głównej linii rozwoju.

GitHub jako centrum dla otwartych projektów

GitHub stał się wkrótce centrum dla projektów open-source, które zdobyły na znaczeniu i popularności w ostatnich latach. Wspólnoty programistyczne z całego świata zaczęły przenosić swoje projekty na GitHub, dzięki czemu można było łatwo śledzić postęp, zgłaszać uwagi, a także uczestniczyć w rozwijaniu kodu w otwartej formie.

Dlaczego warto mieć GitHuba?

Jedną z kluczowych zalet GitHuba była jego umiejętność integracji z różnymi narzędziami programistycznymi. Programiści mogli korzystać z GitHuba w połączeniu z narzędziami do automatycznego testowania kodu, zarządzania projektami, a także wdrażania zmian (ang. continuous integration/deployment). To sprawiło, że GitHub stał się centralnym punktem dla pełnego cyklu życia projektu.

W kwietniu 2010 roku GitHub zyskał jeszcze większą popularność, kiedy ogłoszono, że projekt będzie udostępniać tzw. GitHub Pages – usługę pozwalającą na bezpłatne hostowanie prostych stron internetowych. Dzięki temu programiści mogli łatwo udostępniać dokumentację, portfolio czy strony informacyjne związane z ich projektami.

Od momentu jego powstania aż do dziś, GitHub sukcesywnie rozwijał swoje funkcje i możliwości, stale dostosowując się do potrzeb i oczekiwań społeczności programistycznej. Nie tylko pojedynci programiści, ale także duże przedsiębiorstwa i organizacje zaczęły korzystać z GitHuba jako głównego narzędzia do zarządzania swoimi projektami. GitHub stał się także kluczowym miejscem dla rekrutacji programistów, gdzie pracodawcy mogli sprawdzać portfolio potencjalnych kandydatów.

Rosnąca popularność GitHuba

Ogromna popularność i znaczenie GitHuba w świecie programowania sprawiły, że w czerwcu 2018 roku serwis został przejęty przez Microsoft za 7,5 miliarda dolarów. Przejęcie to wywołało pewne kontrowersje i obawy wśród części społeczności open-source, ale Microsoft zapewniał, że zachowa niezależność GitHuba i będzie dalej wspierać jego rozwój jako platformy dla programistów na całym świecie.

Dzięki ciągłemu rozwojowi, innowacyjnym funkcjom oraz wsparciu ze strony Microsoftu, GitHub nadal pozostaje liderem w dziedzinie hostingowych serwisów dla projektów programistycznych. Jego rola jako centralnego punktu dla współpracy i tworzenia projektów sprawia, że jest niezastąpionym narzędziem dla każdego programisty i zespołu developerskiego.

Jakie ma zalety GitHub?

GitHub oferuje wiele zalet dla programistów, co sprawia, że stał się niezastąpionym narzędziem dla społeczności programistycznej na całym świecie.

Darmowy hosting dla projektów open source i prywatnych repozytoriów

Jedną z największych zalet GitHuba jest możliwość darmowego hostingu dla projektów open source. Programiści, którzy tworzą oprogramowanie otwartoźródłowe, mogą łatwo przechowywać swoje projekty na GitHubie i umożliwić innym współpracę, zgłaszanie uwag i propozycji zmian. Dzięki temu społeczność może wspólnie rozwijać projekt, co często prowadzi do szybszego postępu i doskonalenia oprogramowania.

Również dla projektów prywatnych GitHub oferuje możliwość darmowego hostingu, ale z ograniczeniami. Programiści mogą tworzyć prywatne repozytoria, które pozwalają na poufną pracę nad projektem. To świetne rozwiązanie dla firm, które chcą utrzymać swoje kodowe aktywa w tajemnicy, ale nadal korzystać z zalet platformy GitHub.

Kontrola wersji Git

GitHub jest zaprojektowany tak, aby działał w połączeniu z systemem kontroli wersji Git. Dzięki temu programiści mogą z łatwością śledzić zmiany w kodzie źródłowym, zarządzać różnymi wersjami projektu i wprowadzać zmiany w sposób bezpieczny i skoordynowany. Każdy commit (zatwierdzenie zmian) jest rejestrowany, co umożliwia precyzyjne określenie, kto i kiedy wprowadził daną zmianę, co ułatwia rozwiązywanie konfliktów i debugowanie.

Przechowywanie różnych wersji projektów

GitHub pozwala na przechowywanie wielu wersji projektu, dzięki czemu programiści mają możliwość powrotu do wcześniejszych wersji w razie potrzeby. To szczególnie przydatne w przypadku, gdy wprowadzona zmiana okazuje się problematyczna lub niezgodna z oczekiwaniami. Możliwość porównania różnic między poszczególnymi wersjami ułatwia także analizę postępu pracy i zrozumienie, jak projekt ewoluował w czasie.

Współpraca i code review

GitHub ułatwia współpracę między programistami poprzez funkcje takie jak „Pull Request” (żądanie wciągnięcia zmian) oraz możliwość zgłaszania i rozwiązywania problemów (issues). To umożliwia konstruktywne dyskusje na temat kodu i pozwala na recenzję kodu przez innych członków zespołu, co prowadzi do lepszego i bardziej solidnego oprogramowania.

Integracje i narzędzia wspierające

GitHub oferuje bogatą gamę integracji z innymi narzędziami i usługami. Programiści mogą korzystać z różnych platform do automatycznego testowania, budowania, wdrażania i zarządzania projektami, co znacznie usprawnia procesy wytwarzania oprogramowania.

GitHub to nie tylko serwis hostingowy, ale kompleksowe narzędzie, które znacznie ułatwia przechowywanie, zarządzanie i współpracę nad projektami programistycznymi. Darmowy hosting dla projektów open source i możliwość poufnego przechowywania kodu w prywatnych repozytoriach sprawiają, że GitHub jest pierwszym wyborem dla programistów na całym świecie. Kontrola wersji Git, wersjonowanie projektów, a także funkcje do współpracy i przeglądania kodu czynią z niego niezastąpiony element w pracy każdego programisty i zespołu developerskiego.

Czy GitHub jest darmowy?

Tak, GitHub oferuje darmowe konto dla użytkowników, co pozwala na korzystanie z podstawowych funkcji serwisu. Dzięki darmowemu kontu, programiści mogą utworzyć publiczne repozytoria i współpracować z innymi użytkownikami w projekcie open-source. Darmowe konto GitHub umożliwia przechowywanie i zarządzanie kodem źródłowym, przeglądanie zmian, tworzenie zgłoszeń (issues) oraz korzystanie z innych podstawowych funkcji serwisu.

Jednakże, jeśli użytkownik chce zachować swoje projekty w prywatności i utworzyć repozytoria prywatne, za te zaawansowane funkcje należy zapłacić. Repozytoria prywatne są często wybierane przez firmy i programistów, którzy chcą utrzymać swoje kodowe aktywa w tajemnicy, chroniąc je przed publicznym dostępem.

Plany cenowe w GitHub

GitHub oferuje różne plany cenowe, które pozwalają na wybór odpowiedniego rozwiązania dla konkretnych potrzeb. Plany te różnią się ceną i dostępnymi funkcjami, takimi jak liczba prywatnych repozytoriów, ilość współtwórców projektu czy zaawansowane narzędzia do analizy kodu. Warto zaznaczyć, że studenci, uczelnie, organizacje non-profit oraz projekty open-source mają możliwość aplikowania o specjalne rabaty lub darmowe plany, co wspiera rozwój społeczności programistycznej.

W przypadku projektów open-source, które są udostępnione publicznie, darmowe konto GitHub jest idealnym rozwiązaniem, pozwalającym na szeroką współpracę i udostępnianie kodu całej społeczności. Natomiast dla zastosowań komercyjnych lub wymagających większego stopnia poufności, repozytoria prywatne są atrakcyjnym rozwiązaniem, chociaż związane są z opłatami.

Ważne jest, aby programiści i zespoły developerskie świadomie wybierali odpowiedni plan cenowy na GitHubie, który najlepiej odpowiada potrzebom ich projektów i budżetowi. Niezależnie od tego, czy korzysta się z darmowego czy płatnego planu, GitHub pozostaje niezastąpionym narzędziem dla społeczności programistycznej, ułatwiającym współpracę, zarządzanie projektem i śledzenie zmian w kodzie źródłowym.

Kto jest właścicielem GitHuba?

W czerwcu 2018 roku ogłoszono, że serwis GitHub zostanie przejęty przez amerykańskie przedsiębiorstwo Microsoft. To ogłoszenie wywołało znaczne zainteresowanie i dyskusje wśród społeczności programistycznej, ponieważ GitHub był do tej pory kojarzony z duchem otwartości i niezależności, a Microsoft miał swoje kontrowersje i kontekst historyczny związanym z polityką zamykania kodu i monopolistycznymi praktykami.

Przejęcie GitHuba przez Microsoft miało kluczowe znaczenie dla branży technologicznej i społeczności programistycznej. Za transakcję Microsoft zapłacił ogromną kwotę 7,5 miliarda dolarów, co czyniło to jednym z największych przejęć w historii branży IT.

Jak bardzo Microsoft ingeruje w GitHub?

Jednak warto zauważyć, że po ogłoszeniu przejęcia, Microsoft publicznie deklarował, że nie zamierza ingerować w działanie GitHuba jako platformy dla programistów. Zamiast tego, postawił na rozwijanie i wspieranie społeczności GitHuba, a także integrowanie serwisu z własnymi narzędziami i usługami, takimi jak Azure czy Visual Studio.

Po przejęciu, GitHub zachował swoją niezależność i kontynuował rozwijanie platformy, a Microsoft stał się jedynie właścicielem i współpracownikiem. Przyjęcie to nie tylko potwierdziło znaczenie GitHuba jako centralnego punktu dla społeczności programistycznej, ale także zaowocowało dalszymi inwestycjami i rozwojem serwisu.

Co zyskał GitHub na współpracy z Microsoft?

Dzięki synergii z Microsoftem, GitHub uzyskał dostęp do większych zasobów, wiedzy technologicznej i wsparcia finansowego. To zaowocowało szybszym rozwojem funkcji i usług, bardziej stabilną infrastrukturą oraz większą globalną dostępnością platformy. Współpraca z jednym z największych graczy na rynku technologicznym stała się również szansą dla Microsoftu na zwiększenie swojej obecności wśród społeczności programistycznej i zyskanie zaufania w tej dziedzinie.

Ostatecznie, przejęcie GitHuba przez Microsoft stało się kluczowym momentem dla rozwoju platformy i potwierdziło jej znaczenie jako kluczowego narzędzia dla programistów na całym świecie. To także pokazało, jak ważne jest podejście do integracji i współpracy między dużymi przedsiębiorstwami a rozwijającymi się społecznościami open-source, które tworzą oprogramowanie dla przyszłości.

Ile kosztowało przejęcie GitHub?

GitHub został sprzedany amerykańskiej firmie Microsoft za imponującą kwotę 7,5 miliarda dolarów. Ta astronomiczna cena czyniła to przejęcie jednym z największych w historii branży technologicznej. Transakcja została ogłoszona publicznie w czerwcu 2018 roku i wywołała dużą uwagę wśród społeczności programistycznej oraz w mediach.

Przejęcie GitHuba przez Microsoft było wydarzeniem, które podkreśliło znaczenie GitHuba jako jednej z najważniejszych platform dla programistów na całym świecie. Cenę 7,5 miliarda dolarów uzasadniały liczne czynniki, takie jak ogromna społeczność użytkowników GitHuba, popularność serwisu wśród firm i organizacji, rosnący wpływ społeczności open-source oraz perspektywy dalszego rozwoju platformy.

Dla Microsoftu przejęcie GitHuba miało kluczowe znaczenie jako strategia wzmocnienia swojej obecności wśród społeczności programistycznej i programowania open-source. GitHub stał się nie tylko cennym źródłem technologii i talentów, ale także doskonałą okazją do zacieśnienia relacji z programistami i wzbogacenia swoich narzędzi i usług o funkcje związane z hostingiem i kontroli wersji kodu.

Po przejęciu, Microsoft zaangażował się w dalszy rozwój GitHuba, zapewniając platformie wsparcie techniczne, inwestując w infrastrukturę oraz integrując ją z innymi produktami i usługami firmy. Dzięki temu GitHub nadal pozostał wiodącym serwisem hostingowym dla projektów programistycznych i kontynuował swoją misję wspierania społeczności programistycznej na całym świecie.

GitHub Pages – co to jest?

GitHub Pages to wyjątkowe narzędzie oferowane przez GitHub, które umożliwia programistom szybkie tworzenie i udostępnianie stron internetowych. Jest to idealne rozwiązanie dla tych, którzy chcą przedstawić swoje projekty, portfolio, dokumentację lub inne treści online.

Główną zaletą GitHub Pages jest to, że umożliwia hostowanie stron internetowych bez konieczności posiadania własnego serwera lub płacenia za hosting. Wszystko, co potrzebne, to repozytorium Git na GitHubie, w którym umieszcza się kod strony. GitHub Pages automatycznie publikuje stronę na publicznym adresie URL, który jest w pełni dostępny przez internet.

W praktyce, aby utworzyć stronę za pomocą GitHub Pages, wystarczy utworzyć nowe repozytorium na GitHubie i dodać do niego kod HTML, CSS oraz innych plików związanych z projektem. Repozytorium musi być publiczne, aby strona była widoczna dla wszystkich użytkowników sieci. GitHub Pages obsługuje wiele popularnych technologii, takich jak Jekyll, Hugo czy Vue, co umożliwia tworzenie zaawansowanych i interaktywnych stron internetowych.

Niezależnie od tego, czy jest to prosta strona portfolio, blog, czy bardziej złożony projekt internetowy, GitHub Pages pozwala programistom na łatwe udostępnianie swojej pracy i zaprezentowanie swoich umiejętności szerszej społeczności. Dzięki temu rozwiązaniu, każdy może łatwo udostępnić swoje projekty bez konieczności korzystania z zewnętrznych usług hostingowych.

Dodatkowo, GitHub Pages współpracuje idealnie z platformą GitHub, co ułatwia zarządzanie i aktualizację stron. Wszelkie zmiany w kodzie strony, które zostaną zatwierdzone i zapisane (commit), automatycznie zostaną odzwierciedlone na stronie internetowej. To znacznie ułatwia proces publikacji i aktualizacji treści, a także gwarantuje spójność między kodem a widocznym rezultatem.

Dzięki GitHub Pages, programiści i deweloperzy mają możliwość prezentowania swojej pracy w profesjonalny sposób, co może być kluczowe dla zdobycia nowych klientów, współpracowników czy pracodawców. To także doskonałe narzędzie dla projektów open-source, które mogą skorzystać z GitHub Pages do hostowania dokumentacji, instrukcji użytkowania lub materiałów dla społeczności użytkowników.

GitHub Pages to niezwykle przydatne i łatwe w użyciu narzędzie, które umożliwia programistom i deweloperom szybkie tworzenie i hostowanie stron internetowych. Dzięki temu, społeczność może łatwiej dzielić się swoimi projektami, doświadczeniem i osiągnięciami z całą społecznością programistyczną i użytkownikami internetu.

Git a GitHub – czym się różnią?

Git to implementacja systemu kontroli wersji, pierwotnie zaprojektowana przez Linusa Torvaldsa. Natomiast GitHub to firma, która hostuje repozytoria Git i dostarcza oprogramowanie do korzystania z tego systemu. Git jest narzędziem, które działa lokalnie na komputerze programisty, podczas gdy GitHub pozwala na zdalne przechowywanie i współpracę nad projektami.

GitHub Desktop – na jakich systemach działa?

GitHub Desktop działa na systemach Windows 10 i 11, które również należą do Microsoft, co ułatwia integrację z platformą GitHub.

Trudności w korzystaniu z GitHub

Jednym z trudniejszych aspektów korzystania z GitHub jest zapoznanie się z nową, szeroką terminologią związaną z systemem kontroli wersji Git oraz obsługą samego serwisu. Niektóre polecenia mogą być dość oczywiste, jednak inne mogą wymagać czasu i praktyki, aby zrozumieć ich pełen potencjał.

Jak zacząć z GitHub?

Aby rozpocząć korzystanie z GitHub, należy założyć konto na ich stronie internetowej, zainstalować GitHub Desktop na swoim komputerze, a następnie utworzyć nowy repozytorium lub sklonować istniejący projekt.

Czy GitHub jest trudny?

Czy GitHub jest trudny? To częste pytanie, które pojawia się wśród osób rozpoczynających swoją przygodę z tym narzędziem. Prawda jest taka, że Git nie jest wcale tak trudny, jak może się wydawać na pierwszy rzut oka. Chociaż początki mogą być nieco onieśmielające, zwłaszcza dla tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z kontrolą wersji, z czasem każdy, kto systematycznie korzysta z GitHuba, na pewno poradzi sobie z obsługą tego narzędzia.

Git, będący systemem kontroli wersji, ma swoje zasady i terminologię, która może wydawać się skomplikowana dla początkujących. Wielu programistów przyzwyczajonych do tradycyjnych metod pracy może początkowo odczuwać pewien dyskomfort w zrozumieniu jak działa Git i jakie są jego podstawowe funkcje. Jednakże, kluczową kwestią jest systematyczna nauka i praktyka.

Dzięki regularnemu korzystaniu z Git i GitHuba, początkujący programiści szybko odkrywają, że narzędzie to oferuje wiele zalet i ułatwia zarządzanie projektem. W miarę zdobywania doświadczenia, coraz bardziej zaawansowane funkcje i komendy Git stają się bardziej intuicyjne, a proces pracy z kodem źródłowym staje się bardziej płynny.

Jedną z najważniejszych rzeczy, które warto zapamiętać, jest że nie trzeba od razu znać wszystkich aspektów Git i GitHuba. Warto rozpocząć od nauki podstaw i stopniowo poszerzać swoją wiedzę w miarę jak zyskuje się pewność w korzystaniu z tych narzędzi. Istnieje wiele materiałów edukacyjnych, poradników i kursów online, które mogą pomóc w nauce Git i GitHuba. Ponadto, aktywna współpraca z innymi programistami na GitHubie pozwala na zdobycie cennych doświadczeń i wiedzy.

Dobrą praktyką jest także zrozumienie i stosowanie podstawowych zasad kontroli wersji od samego początku, takich jak tworzenie gałęzi (branches), robienie commitów (zatwierdzanie zmian) z odpowiednimi opisami, przeglądanie historii projektu i rozwiązywanie konfliktów.

Podsumowując, choć początki z GitHubem mogą wydawać się trudne, systematyczne uczenie się i praktyka pozwolą na szybkie opanowanie tego narzędzia. Git i GitHub są kluczowymi elementami w pracy wielu programistów na całym świecie, więc warto poświęcić czas na ich naukę i wykorzystywanie, aby czerpać maksimum korzyści z tych potężnych narzędzi kontroli wersji.

Czy GitHub jest bezpieczny?

Czy GitHub jest bezpieczny? To ważne pytanie, zwłaszcza w kontekście przechowywania kodu źródłowego i projektów programistycznych. Otóż, GitHub ma otwarty kod, co oznacza, że jego źródło jest publicznie dostępne i każdy może przeanalizować kod pod kątem ewentualnych luk bezpieczeństwa. Wielu programistów uznaje otwarty kod za bardziej bezpieczny niż zamknięte rozwiązania, ponieważ społeczność może aktywnie przyczynić się do wykrywania i rozwiązywania problemów.

Istnieje kilka powodów, dla których otwarty kod GitHuba jest uważany za bezpieczny:

Społeczność audytująca kod

Dzięki temu, że kod źródłowy GitHuba jest publicznie dostępny, wielu programistów i ekspertów może go dokładnie przeanalizować. Społeczność ta pełni rolę dodatkowej warstwy audytu bezpieczeństwa. Osoby zainteresowane bezpieczeństwem mogą zgłaszać ewentualne problemy, luki czy zagrożenia, a programiści GitHuba lub społeczność open-source mogą wspólnie pracować nad rozwiązaniem tych problemów.

Szybka reakcja na problemy

Dzięki aktywnej społeczności, wykryte luki czy problemy mogą być szybko zgłaszane i rozwiązywane. Otwarty kod umożliwia szybką reakcję na znalezione zagrożenia, co przyczynia się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa platformy.

Transparentność i zaufanie

Dostępność kodu źródłowego buduje zaufanie użytkowników. Osoby korzystające z GitHuba mogą dokładnie zrozumieć, jak działa platforma i jakie zabezpieczenia są w niej zastosowane.

Mimo że otwarty kod GitHuba ma wiele zalet, warto pamiętać, że bezpieczeństwo nie jest jedynie zależne od tego, czy kod jest otwarty czy zamknięty. Bezpieczeństwo to kompleksowy temat, który wymaga odpowiednich praktyk, zarówno od strony użytkowników, jak i samej platformy. GitHub podejmuje wiele działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa, takich jak regularne aktualizacje, monitorowanie aktywności użytkowników, stosowanie autoryzacji i uwierzytelniania, oraz szybką reakcję na potencjalne zagrożenia.

Jednakże, choć GitHub podejmuje wiele wysiłków w celu zapewnienia bezpieczeństwa, odpowiedzialność za bezpieczne zarządzanie swoimi projektami spoczywa także na samych użytkownikach. Ważne jest, aby stosować dobre praktyki bezpieczeństwa, takie jak korzystanie z silnych haseł, unikanie publikowania poufnych danych w publicznych repozytoriach, regularne aktualizowanie oprogramowania i zabezpieczeń oraz świadomość zagrożeń związanych z bezpieczeństwem cyfrowym.

GitHub jest uważany za bezpieczny dzięki otwartemu kodowi, który pozwala społeczności na współudział w analizie i poprawianiu bezpieczeństwa platformy. Jednakże, bezpieczeństwo to kompleksowy temat, który wymaga zaangażowania i świadomości zarówno ze strony platformy, jak i użytkowników. Świadome korzystanie z GitHuba oraz przestrzeganie dobrych praktyk bezpieczeństwa są kluczowe dla zapewnienia bezpiecznej pracy z kodem źródłowym i projektami programistycznymi.

GitHub jako niesamowicie użyteczne narzędzie dla programistów

GitHub to niesamowicie użyteczne narzędzie dla programistów, które umożliwia przechowywanie, śledzenie zmian i współpracę nad projektami. Dzięki swojej popularności i wsparciu ze strony Microsoftu, jest jedną z najważniejszych platform dla społeczności programistycznej na całym świecie. Warto poświęcić czas na zapoznanie się z jego funkcjonalnościami, gdyż może on znacznie ułatwić procesy związane z tworzeniem i zarządzaniem kodem źródłowym.

Sprawdź również

Jak zainstalować Windows 10 z pendrive’a?

Instalacja systemu operacyjnego Windows 10 z pendrive’a to jedno z najczęściej wybie…